Graaf Van Egmont

Bloementapijt

Egmontjaar 2018

14-15-16-17 September 2018

Lamoraal graaf van Egmont

Lamoraal graaf van Egmont (1522-1568) was een van de

topedelen van de Nederlanden. Gefortuneerd en met tal

van officiële functies bekleed - hij was onder andere

Gouverneur van Vlaanderen en Artesië - speelde hij een

belangrijke rol in de politieke en militaire wereld van zijn

tijd. Bijna vanzelfsprekend werd hij meegesleept in de

troebelen van de tweede helft van de 16de eeuw.

Egmont raakte, samen met andere leden van de hoge

adel, als Horne en Willem van Oranje, verstrikt in een

kluwen waarover het laatste woord nog lang niet is

geschreven. Samengevat gaat het om een tegelijk

sociaaleconomische, politieke en religieuze omwenteling

waarbij de Nederlanden in geen tijd in een ware "burgeroorlog" verwikkeld raken.

En mannen als Egmont komen zo'n beetje tussen hamer en aambeeld te zitten. Het wordt moeilijk schipperen, een dansen op het slappe koord. Egmont en Horne verliezen er letterlijk en figuurlijk het hoofd bij: op beschuldiging van majesteitsschennis worden ze in 1568 op de Brusselse Grote Markt onthoofd.

Het feit dat Lamoraal zich een vijftal jaren voor zijn dood een grafkelder laat bouwen in de Zottegemse kerk getuigt van zijn verbondenheid met onze stad. Waar die affectie op berust, blijft een open vraag. Was het omdat zijn grootvader Jacob II van Luxemburg-Fiennes (+1517) en zijn moeder Françoise (+1557) er begraven lagen? En als dat zo was, waarom hadden ook zij voor Zottegem gekozen? Was Lamoraal gehecht aan zijn kasteel in Zottegem, een van de vele die hij bezat? Misschien ligt hier wel een stukje van de puzzel. Het kasteel kwam in 1530 in handen van de Egmonts; Lamoraal zelf erfde het in 1541. Het moet op dat moment een schitterende residentie geweest zijn, voorzien van alle comfort, zoals blijkt uit de voorlopige resultaten van een opgravingscampagne. Het was een kasteel dat op het einde van de vijftiende eeuw was opgetrokken ter vervanging van de burcht die in 1452 grondig was verwoest.

 

Lamoraal werd na zijn onthoofding naar Zottegem gebracht en er bijgezet in de kerk. Later volgden nog de lichamen van zijn vrouw, Sabina van Beieren, (+1578) en van zijn zonen Filips (+1590) en Karel (+1620). De gebeenten van Lamoraal en zijn vrouw worden sinds 1857 geëxposeerd in een crypte toegankelijk vanop de Markt. Recent kreeg deze een beeldbepalende glazen koepel als toegangspartij.

 

Van zijn kasteel bleef slechts een gedeelte bewaard, met de Ridderzaal en de renaissance-erker als blikvanger. In de raadzaal van het stadhuis prijken twee schitterende ‘Egmontschilderijen’, respectievelijk “Het kasteel Egmond”, een 16de-eeuws monumentaal doek van Gillis De Saen en “De Laatste Eerbewijzen” een 19de-eeuws topstuk van Louis Gallait. De gekliefde halswervel, in een reliekschrijn gevat, kan men er ook bewonderen.

 

Dé blikvangers zijn de twee (!) standbeelden van Lamoraal. Het originele gietijzeren beeld (1872) staat in de schaduw van het Kasteel van Egmont; de bronzen kopie (1968) beheerst de Markt.